Historia
Aurkibidea
1. Musikaren sorrera
Egoera (Fitxa beteta)
Tresnak: Sorreran eta orain
2) Erdi aroa
3) Errenazimendua
4) Barrokoa
- Nahiz eta Errenazimenduan iraultza nabarmena eman, erlijioak oraindik ere garrantzi handia izango du: katolikoak eta protestanteen arteko bereizketak jarraitzen du.
- Sozialki eta ekonomikoki gauzak berdintsu jarraitzen dute: guda, ugari, klase sozial gero eta nabarmenagoak...
- Kultura mailan, arteak eta zientziak gorakada nabarmena ematen dute.
EZAUGARRI MUSIKALAK
- Errenazimenduko polifoniaren aurrean, melodia eta bere akonpañamendua dira nagusi. Aipaturiko melodia, bajo batek eta askotan, idazten ez den “relleno”batek laguntzen du.
- Ondorioz, geroz eta akorde mota gehiago erabiltzen dira, harmonia aberatsagoa eginez.
- M eta m eskalak finkatzen dira.
- Gero eta elementu dinamiko gehiago erabiltzen dira: matizeak, tenpoak, kontrasteak...
Musika “profesionalizatu” egiten da: honela, hemendik aurrera musiko espezializatuak garrantzi handia hartuko dute, bai eleizarentzako eta baita errege, noble...-entzat lan eginez.5) Klasizismoa
EZAUGARRI SOZIO-KULTURALAK
- Mundu klasikoari begira jartzen den garaia dugu; bere izena, honen ondorioa da hain zuzen ere (XVIII. mendea).
- Ordurarte erabat menderatzen zuen botere absolutoaren aurrean Ilustrazioa sortzen da.
- Ilustrazioaren ideiak honako hauek ditugu:
· Pertsona guztien berdintasuna legearen aurrean.
· Askatasun espiritual eta ideologikoa
· Erlijio guztien arteko errespetoa
· Zorionaren lorpena ezagutzaren bidez
· Natura arrazoiaren bidez menperatzea
- Orekan, proportzioan, sinpletasunean... oinarritutako perfekzioa bilatzen da.
EZAUGARRI MUSIKALAK
- Ahotsen aurrean, musika instrumentala nagusitzen da.
- Orkestari instrumentuak gehitzen zaizkio eta taldetan sailkatzen dituzte: haria, haizea eta perkusioa.
- Konpositoreen kezka FORMA da, arau finkoak ezarri artean: esaldiak argiak eta erregularrak dira.
- Polifonia desagertu egiten da melodia eta bere akonpainamentuari lekua utziz. Melodia hauetan apaindura eza, proportzioa, oreka... da nagusi.
- Tonalitate errezak bilatzen dira, maiorrak, minorrak baino gehiago erabiltzen direlarik.
Erromantizismoa
EZAUGARRI SOZIO-KULTURALAK
- Lehengo razionalismo eta pragmatismoaren aurrean, ametsak eta ideiak dira nagusi.
- Norberaren izaera, ingurunea eta historiaren balorazioa. Hortik dator, natura, hizkuntza, folklore eta kulturari orokorrean ematen zaion balorazioa.
- Klasizismoaren perfekzioa arbuiatu eta Barrokoa bihurtzen dute inspirazio iturri.
- Artistak libre dira espresio eta sormenerako.
- Gizartea aldatzen hasten da. Nobleziak bere pribilegioak galdu eta burgesia garrantzia hartzen hasten da.
- Ez dituzte klasizismoko molde perfektuak erabiltzen beraien sentimentuak adierazteko.
- Melodiak samurragoak, sutsuagoak, konplexuago edo arraroagoak, nota arrotzez beterikoak... bihurtzen dira.
- Testurak trinko eta astunagoak dira: reguladoreak, matizeak, kontrasteak... asko erabiltzen dira.
- Orkestrak handitu egiten dira.
- Birtuosismoa modan jartzen da.
EGITURA MUSIKALAK
LIED
- Egitura eta armonia sinplea dituen abesti bat da.
- Egitura binarioa edo ternarioa izaten du orokorrean.
- Akonpainamenduak garrantzia hartzen du, melodiaren adinakoa delarik kasu askotan.
OPERA
- Opera, sonoritate berrien entseiu tokian bihurtzen da.
- Egoera ezberdinak adierazteko kromatismo asko erabiltzen dira, zenbaitetan, emaitza, tonalitatearen desagerpena delarik.
- Jarrera ezberdineko bi konpositore nabarmentzen dira: Richard Wagner eta Giusepe Verdi.
POEMA SINFONIKOA
- Testu batean oinarritzen den konposizioa dugu.
- Istorio bat kontatu nahi da, soinuen bidez deskribatzen den istorio bat hain zuzen ere.
EZAUGARRI SOZIO-POLITIKOAK
- Nazionalismoak, Erromantizismo garaian ematen den mugimendua dugu.
- Bertan, norberak duenaren edota izan duenaren balorazioa ematen da: natura, historia, folklorea...
- Guzti honen ondorioz, nazionalismoak sortuko dira.
NAZIONALISMOA
- Musikari hauen ezaugarria, beraien aberriarekiko bereizgarria zen estilo musikal propioa sortzea zen.
- Beraien musikari, nazional kutsua eman ahal izateko, ondorengo baliabideak erabiltzen zituzten:
- Bakoitzaren aberriko ezaugarri melódico eta erritmikoak zituen musika folklorikoa erabiltzea.
- Norberaren aberriko historia, ipuin eta kondairak erabiltzea opera, abesti eta poema sinfonikoak konposatzeko.
- Erromantizismo garaiaren parte izanik, bertan erabiltzen ziren egitura musikal berdinak erabiltzen dituzte.
- Une honetan, orkestarako konposaturiko musikak mailarik gorenena lortzen du.
No hay comentarios:
Publicar un comentario